Verrocchio: Andrea del Verrocchio – rzeźba XV wieku, Leonardo, Bargello.

0

Andrea del Verrocchio, właściwie Andrea di Michele di Francesco de’ Cioni, urodził się około 1435 roku we Florencji i zmarł w 1488 roku w Wenecji. Na [miesiąc rok] ma około 52-53 lat. Był wszechstronnym mistrzem włoskiego renesansu, cenionym jako rzeźbiarz, malarz i złotnik, a jego warsztat stał się kolebką dla wielu wybitnych talentów, w tym samego Leonarda da Vinci. Choć nigdy się nie ożenił ani nie miał dzieci, przez całe życie musiał zapewniać wsparcie finansowe niektórym członkom swojej rodziny. Prowadził prestiżowy warsztat we Florencji, a pod koniec życia otworzył nową pracownię w Wenecji, gdzie pracował nad swoim ostatnim wielkim dziełem – pomnikiem Bartolomeo Colleoniego.

Andrea del Verrocchio był postacią o ogromnym znaczeniu dla rozwoju sztuki renesansowej, wywierając znaczący wpływ na kolejne pokolenia artystów poprzez swoją innowacyjność i umiejętności pedagogiczne. Jego talent rozwijał się dzięki mecenatowi potężnego rodu Medyceuszy, a jego prace cechowała niezwykła precyzja, ukształtowana w latach nauki u złotnika.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Około 52-53 lat (na rok śmierci 1488)
• Żona/Mąż: Brak danych (pozostawał bezżenny)
• Dzieci: Brak danych (pozostawał bezdzietny)
• Zawód: Rzeźbiarz, malarz, złotnik
• Główne osiągnięcie: Pomnik konny Bartolomeo Colleoniego w Wenecji, wychowanek Leonarda da Vinci

Podstawowe informacje o Andrei del Verrocchio

Andrea del Verrocchio, właściwie Andrea di Michele di Francesco de’ Cioni, urodził się około 1435 roku we Florencji. Swoje charakterystyczne nazwisko „Verrocchio” przyjął od swojego mistrza, który był złotnikiem. Artysta zmarł w 1488 roku w Wenecji, w wieku około 52-53 lat. Pozostawił po sobie niezatarty ślad jako jeden z czołowych rzeźbiarzy, malarzy i złotników epoki włoskiego renesansu. Jego wszechstronność i innowacyjność sprawiły, że prowadził jeden z najbardziej renomowanych warsztatów we Florencji. Pod koniec życia otworzył nową pracownię w strategicznie ważnej Wenecji, gdzie podjął się pracy nad swoim monumentalnym, ostatnim dziełem – pomnikiem Bartolomeo Colleoniego.

Życie prywatne Andrei del Verrocchio

Andrea del Verrocchio nigdy nie założył rodziny, pozostając bezżennym i bezdzietnym. Ta sytuacja życiowa wiązała się z jego obowiązkami rodzinnymi, ponieważ przez całe życie musiał zapewniać wsparcie finansowe niektórym członkom swojej rodziny. Choć szczegóły jego codziennego życia prywatnego są skąpe, wiadomo, że był aktywnym członkiem Gildii św. Łukasza we Florencji. Przynależność ta potwierdzała jego wysoki status zawodowy i pozycję w elicie artystycznej miasta.

Kariera i edukacja Andrei del Verrocchio

Droga zawodowa Andrei del Verrocchio rozpoczęła się od nauki u złotnika. To doświadczenie ukształtowało jego niezwykle precyzyjną technikę, która później stała się znakiem rozpoznawczym jego prac rzeźbiarskich i odlewniczych. Najintensywniejszy rozwój jego kariery artystycznej przypadł na ostatnie dwadzieścia lat jego życia. Kluczową rolę w tym okresie odegrał mecenat potężnego rodu Medyceuszy, a w szczególności Wawrzyńca Wspaniałego (Lorenzo de’ Medici), który docenił jego talent i wspierał jego twórczość.

Verrocchio był nie tylko wybitnym artystą, ale także niezwykle wpływowym pedagogiem. Słynny florencki poeta Ugolino Verino opisał jego znaczenie, pisząc, że „cokolwiek malarze mają w sobie dobrego, pili ze źródła Verrocchia”. Jego warsztat we Florencji stał się prawdziwą kuźnią talentów renesansu. Kształciły się tam największe osobowości epoki, w tym Leonardo da Vinci i Lorenzo di Credi. Ponadto, z pracownią Andrei del Verrocchio współpracowali również inni znani mistrzowie, tacy jak Pietro Perugino czy Domenico Ghirlandaio, co świadczy o jego centralnej pozycji w ówczesnym świecie sztuki.

Kluczowi uczniowie i współpracownicy Andrei del Verrocchio:

• Leonardo da Vinci
• Lorenzo di Credi
• Pietro Perugino
• Domenico Ghirlandaio

Dorobek artystyczny Andrei del Verrocchio: Malarstwo

W dziedzinie malarstwa Andrea del Verrocchio stworzył dzieła, które do dziś budzą podziw. Jednym z jego najsłynniejszych obrazów jest „Chrzest Chrystusa”, namalowany w latach 1474–1475. W pracy nad tym dziełem pomagał mu młody Leonardo da Vinci, który wykazał się tak wielkim talentem, że według relacji Giorgio Vasariego, Andrea miał porzucić malarstwo, widząc, że jego uczeń go przewyższył. Ten epizod podkreśla znaczenie Leonarda w rozwoju sztuki i talent Verrocchia jako nauczyciela.

Wśród wczesnych dzieł malarskich Verrocchia znajduje się obraz „Madonna z siedzącym dzieckiem”, wykonany techniką tempery na desce, datowany na lata 1468–1470. Obecnie dzieło to można podziwiać w Gemäldegalerie w Berlinie. Kolejnym ważnym dziełem jest „Dziewica z Dzieciątkiem i dwoma aniołami” znajdujące się w National Gallery w Londynie. Dopiero około 2010 roku, po przeprowadzeniu gruntownych prac konserwatorskich, obraz ten został oficjalnie przypisany Andrea del Verrocchio, co potwierdziło jego autorstwo.

Obraz „Tobiasz i anioł”, datowany na lata 1470–1475, był prawdopodobnie prywatnym obrazem dewocyjnym. W jego powstaniu mógł pomagać Domenico Ghirlandaio, co świadczy o współpracy między artystami. Ostatnim malarskim dziełem Andrei del Verrocchio była „Madonna na tronie ze św. Janem Chrzcicielem i św. Donatem”, znajdująca się w katedrze w Pistoi. Obraz ten pozostał niedokończony przez mistrza i został sfinalizowany przez jego ucznia, Lorenzo di Credi, co jest kolejnym dowodem na silne więzi między artystami w jego warsztacie.

Wybrane dzieła malarskie Andrei del Verrocchio:

• „Chrzest Chrystusa” (1474–1475)
• „Madonna z siedzącym dzieckiem” (ok. 1468–1470)
• „Dziewica z Dzieciątkiem i dwoma aniołami” (ok. 2010 – przypisanie autorstwa)
• „Tobiasz i anioł” (1470–1475)
• „Madonna na tronie ze św. Janem Chrzcicielem i św. Donatem” (niedokończone)

Dorobek artystyczny Andrei del Verrocchio: Rzeźba i metaloplastyka

Andrea del Verrocchio zasłynął przede wszystkim jako znakomity rzeźbiarz i mistrz metaloplastyki. W 1467 roku otrzymał prestiżowe zlecenie na wykonanie monumentalnej grupy z brązu „Chrystus i św. Tomasz” dla kościoła Orsanmichele. Dzieło to charakteryzuje się genialnym rozwiązaniem problemu umieszczenia dwóch postaci w niszy przeznaczonej pierwotnie dla jednej, co świadczy o jego innowacyjnym podejściu do kompozycji.

Jest również autorem słynnego brązowego posągu „Dawida”, powstałego w połowie lat 60. XV wieku. Według przekazów, modelem do tej postaci miał być młody Leonardo da Vinci. Rzeźba przedstawia Dawida jako skromnie ubranego chłopca, co stanowiło odejście od tradycyjnych, heroicznych przedstawień tej postaci. W 1468 roku Verrocchio podjął się wykonania ogromnej złotej kuli, znanej jako palla, która miała ozdobić szczyt kopuły Brunelleschiego we florenckim Duomo. Kula została wykonana z arkuszy miedzi i pozłocona, stanowiąc imponujące osiągnięcie inżynieryjne i artystyczne.

Innym ważnym dziełem rzeźbiarskim jest „Putto z delfinem”, stworzony około 1470 roku. Rzeźba ta pierwotnie przeznaczona była do fontanny w willi Medyceuszy w Careggi, a następnie została przeniesiona do Palazzo della Signoria, gdzie można ją podziwiać do dziś. Verrocchio wykonał również liczne nagrobki dla potężnego rodu Medyceuszy. Wśród nich znajdują się pomnik pogrzebowy Kosmy Starszego (1465–1467) oraz monument Piero i Giovanniego de’ Medici (1472), znajdujący się w Starej Zakrystii kościoła San Lorenzo we Florencji. Te dzieła świadczą o jego umiejętnościach w tworzeniu monumentalnych i wyrafinowanych dzieł upamiętniających.

Wybrane dzieła rzeźbiarskie i metaloplastyczne Andrei del Verrocchio:

• Grupa „Chrystus i św. Tomasz” (1467)
• Brązowy posąg „Dawida” (połowa lat 60. XV wieku)
• Złota kula (palla) na szczyt kopuły Duomo (1468)
• „Putto z delfinem” (ok. 1470)
• Pomnik pogrzebowy Kosmy Starszego (1465–1467)
• Monument Piero i Giovanniego de’ Medici (1472)

Pomnik Bartolomeo Colleoniego w Wenecji

Ostatnim i najbardziej spektakularnym dziełem Andrei del Verrocchio jest konny pomnik Bartolomeo Colleoniego, znajdujący się w Wenecji. Verrocchio wygrał konkurs na realizację tego ambitnego projektu w 1483 roku, pokonując licznych konkurentów z Wenecji i Padwy. Kondotier Colleoni, w swoim testamencie, zapisał swój majątek Republice Weneckiej pod warunkiem wystawienia mu pomnika na Placu św. Marka. Ostatecznie jednak dzieło stanęło przed Scuola San Marco, co było kompromisem między wolą zmarłego a możliwościami miasta.

Na potrzeby konkursu Andrea del Verrocchio przygotował model pomnika wykonany z drewna i czarnej skóry, co było innowacyjnym podejściem w porównaniu do tradycyjnych metod używania wosku i gliny przez jego rywali. Choć Andrea pragnął, aby dzieło dokończył jego wierny uczeń Lorenzo di Credi, państwo weneckie powierzyło wykonanie odlewu Alessandro Leopardiemu. To właśnie Leopardiemu przypadła rola zaprojektowania cokołu, na którym posąg stoi do dnia dzisiejszego. Rzeźba nie jest ścisłym portretem fizycznym Colleoniego, lecz raczej uosobieniem idei potężnego i bezwzględnego dowódcy wojskowego, emanującego tytaniczną energią i siłą, co czyni ją dziełem o głębokim symbolicznym znaczeniu.

Ciekawostki dotyczące Andrei del Verrocchio

Wśród zagadkowych dzieł Andrei del Verrocchio znajduje się marmurowe popiersie „Dama z bukietem kwiatów” (Dama col mazzolino), datowane na koniec lat 70. XV wieku. To jedno z jego najbardziej intrygujących dzieł rzeźbiarskich, którego tożsamość przedstawionej kobiety pozostaje do dziś nieznana, co dodaje mu aury tajemniczości. W 1474 roku Verrocchio podjął się również realizacji pomnika pogrzebowego kardynała Niccolò Forteguerriego dla katedry w Pistoi. Jednakże, podobnie jak kilka innych projektów w jego karierze, dzieło to pozostało w stanie nieukończonym, co stanowi kolejny przykład jego skomplikowanego i czasem niedokończonego dorobku artystycznego.

Podsumowując, Andrea del Verrocchio był mistrzem wszechstronnym, którego wpływ na sztukę renesansu, zwłaszcza poprzez jego wybitne nauczanie i monumentalne dzieła rzeźbiarskie, jest niepodważalny. Jego dziedzictwo żyje nie tylko w jego arcydziełach, ale także w pracach jego uczniów, którzy zmienili oblicze historii sztuki, utrwalając jego geniusz w kolejnych pokoleniach.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Andrea_del_Verrocchio