Peter Henry Fonda, urodzony 23 lutego 1940 roku w Nowym Jorku, był wszechstronnym amerykańskim filmowcem – aktorem, reżyserem i scenarzystą. Jako syn legendarnego aktora Henry’ego Fondy i brat Jane Fondy, Peter od najmłodszych lat był związany z przemysłem filmowym. Jego kariera, trwająca nieprzerwanie przez 62 lata, od debiutu w 1957 roku do śmierci w 2019 roku, uczyniła go ikoną kontrkultury, głównie dzięki przełomowej roli w filmie „Easy Rider”. Bogaty dorobek artystyczny Petera Fondy obejmuje liczne nagrody i nominacje, w tym dwukrotnie do Oscara, potwierdzając jego status jako jednego z najbardziej wpływowych twórców swojego pokolenia.
Peter Fonda zmarł 16 sierpnia 2019 roku w Los Angeles, mając 79 lat. Przyczyną jego zgonu była niewydolność oddechowa wynikająca z raka płuc. Przez całe życie, naznaczone zarówno sukcesami artystycznymi, jak i osobistymi wyzwaniami, Peter Fonda pozostawił po sobie trwały ślad w historii kina, inspirując kolejne pokolenia artystów.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 79 lat (w chwili śmierci)
- Żona/Mąż: Susan Jane Brewer (pierwsza żona)
- Dzieci: Bridget Fonda, Justin Fonda
- Zawód: Aktor, reżyser, scenarzysta
- Główne osiągnięcie: Ikona kontrkultury, rola w „Easy Rider”, nominacje do Oscara
Podstawowe informacje o Peterze Fondzie
Peter Henry Fonda, urodzony 23 lutego 1940 roku w Nowym Jorku, był wszechstronnym amerykańskim filmowcem. Swoją karierę artystyczną rozwijał przez 62 lata, od 1957 roku aż do śmierci w 2019 roku. Działał jako aktor, reżyser i scenarzysta, stając się postacią kluczową dla amerykańskiego kina.
Peter Fonda zmarł 16 sierpnia 2019 roku w Los Angeles, w wieku 79 lat. Przyczyną jego śmierci była niewydolność oddechowa spowodowana rakiem płuc.
Rodzina i życie prywatne Petera Fondy
Słynna rodzina aktorska
Peter Fonda pochodził z jednej z najbardziej znanych rodzin w Hollywood. Był synem legendarnego aktora Henry’ego Fondy oraz bratem cenionej aktorki i aktywistki Jane Fondy. Jego córka, Bridget Fonda, również poszła w ślady rodziny, zdobywając uznanie jako aktorka. Ta głęboka więź rodzinna z pewnością kształtowała jego postrzeganie świata sztuki i kariery.
Tragedia z dzieciństwa – strata matki
Dzieciństwo Petera Fondy zostało naznaczone tragicznym wydarzeniem – samobójstwem jego matki, Frances Ford Seymour, gdy miał zaledwie 10 lat. Przez wiele lat ukrywano przed nim prawdę o jej śmierci, a pełna świadomość okoliczności dotarła do niego dopiero jako piętnastolatka. To doświadczenie miało głęboki wpływ na jego psychikę i dalsze życie.
Pierwsze małżeństwo i dzieci
W 1961 roku Peter Fonda poślubił Susan Jane Brewer. Owocem tego związku było dwoje dzieci: córka Bridget Fonda, która później również rozpoczęła karierę aktorską, oraz syn Justin Fonda. Małżeństwo przetrwało 13 lat i zakończyło się rozwodem w 1974 roku.
Kariera zawodowa Petera Fondy
Debiut sceniczny i nagrody teatralne
Karierę artystyczną Peter Fonda rozpoczął na deskach teatru. W 1961 roku zadebiutował na Broadwayu w spektaklu „Blood, Sweat and Stanley Poole”. Za tę rolę otrzymał prestiżowe wyróżnienia: New York Drama Critics’ Circle Award oraz Theatre World Award, co stanowiło doskonały początek jego drogi zawodowej.
Początki w filmie i telewizji
Pierwszą rolę filmową Peter Fonda zagrał w 1963 roku w obrazie „Tammy and the Doctor”, gdzie partnerował Sandrze Dee. W tym samym roku pojawił się również w filmie wojennym „The Victors”. Za swój występ w tym drugim filmie otrzymał Złoty Glob dla najbardziej obiecującego debiutanta, co otworzyło mu drzwi do dalszej kariery w Hollywood.
Ikona kontrkultury i przełomowa rola w „Easy Rider”
Przełomowym momentem w karierze Petera Fondy, który uczynił go ikoną kontrkultury, była rola w filmie **„Easy Rider”** z 1969 roku. Fonda nie tylko wyprodukował ten film i współtworzył scenariusz, ale także wcielił się w postać Wyatta. Film, zrealizowany przy skromnym budżecie, odniósł spektakularny sukces komercyjny i artystyczny, przynosząc mu nominację do Oscara za scenariusz i cementując jego status jako symbolu pokolenia.
Współpraca z Rogerem Cormanem i filmy klasy B
W połowie lat 60. XX wieku Peter Fonda, postrzegany jako „outsider”, zaczął angażować się w produkcje filmowe klasy B. Szczególnie owocna była jego współpraca z Rogerem Cormanem. Fonda wystąpił między innymi w filmie „The Wild Angels” (1966), gdzie wcielił się w rolę lidera gangu motocyklowego, oraz w „The Trip” (1967), filmie eksplorującym doświadczenia z LSD, do którego scenariusz napisał Jack Nicholson.
Debiut reżyserski – „The Hired Hand”
W 1971 roku Peter Fonda zadebiutował jako reżyser, tworząc rewizjonistyczny western „The Hired Hand”. W tym samym filmie objął również główną rolę. Choć początkowo obraz poniósł porażkę komercyjną, z czasem zyskał status dzieła kultowego, stanowiąc ważny punkt w jego karierze reżyserskiej.
Gwiazda kina akcji lat 70.
Po sukcesach związanych z filmami motocyklowymi, Peter Fonda stał się rozpoznawalną gwiazdą kina akcji lat 70. XX wieku. Wystąpił w szeregu popularnych produkcji, takich jak „Dirty Mary, Crazy Larry” (1974), „Race with the Devil” (1975) czy „Futureworld” (1976), umacniając swoją pozycję na ekranie jako dynamiczny aktor.
Wielki powrót i renesans kariery w „Ulee’s Gold”
W 1997 roku Peter Fonda przeżył spektakularny renesans swojej kariery dzięki roli milczącego pszczelarza w filmie **„Ulee’s Gold”**. Ta kreacja aktorska przyniosła mu drugą w życiu nominację do Oscara, tym razem w kategorii najlepszego aktora, a także statuetkę Złotego Globu. Film ten stanowił ważne potwierdzenie jego talentu i wszechstronności.
Nagrody i osiągnięcia Petera Fondy
Nominacje do Oscara
Peter Fonda dwukrotnie był nominowany do prestiżowej Nagrody Akademii. Pierwsza nominacja nastąpiła w 1970 roku za scenariusz oryginalny do kultowego filmu „Easy Rider”. Drugą nominację otrzymał w 1998 roku, tym razem za najlepszą rolę męską w obrazie „Ulee’s Gold”.
Zdobyte Złote Globy
Aktor zdobył dwa Złote Globy za swoje wybitne kreacje aktorskie. Pierwszy otrzymał w 1998 roku za rolę w filmie „Ulee’s Gold”, w kategorii Najlepszy aktor w dramacie. Drugą statuetkę zdobył w 2000 roku za rolę drugoplanową w filmie telewizyjnym „The Passion of Ayn Rand”.
Gwiazda na Hollywood Walk of Fame
W 2003 roku Peter Fonda został uhonorowany własną gwiazdą na słynnej Alei Gwiazd w Hollywood. Jego gwiazda znajduje się pod adresem 7018 Hollywood Blvd, stanowiąc trwałe upamiętnienie jego znaczącego wkładu w rozwój amerykańskiego kina.
Kluczowe momenty kariery i życia
Wypadek z bronią i jego wpływ na kulturę
Miesiąc przed swoimi 11. urodzinami Peter Fonda przeżył groźny wypadek, przypadkowo postrzelił się w brzuch, ocierając się o śmierć. Wspomnienie tego niemal śmiertelnego postrzału, które sam opisał jako „Wiem, jak to jest być martwym”, zainspirowało Beatlesów do napisania piosenki „She Said She Said” z albumu „Revolver”.
Kontrowersje i wizerunek
W połowie lat 60. XX wieku Peter Fonda zyskał w Hollywood opinię nonkonformisty. Jego styl życia i zażywanie LSD sprawiły, że tradycyjne wytwórnie filmowe zaczęły go unikać. Problemy z prawem, takie jak oskarżenia o posiadanie marihuany czy aresztowania, były częścią jego wizerunku w tamtym okresie.
Kontrowersyjny film „Wanda Nevada”
W 1979 roku Peter Fonda wyreżyserował film „Wanda Nevada”, w którym jako 39-latek wcielił się w postać będącą obiektem uczuć 13-letniej wówczas Brooke Shields. Film ten, z uwagi na poruszaną tematykę, wzbudził pewne kontrowersje.
Ciekawostki i mniej znane fakty
Wspólny występ z ojcem
Film „Wanda Nevada” z 1979 roku jest unikatowy, ponieważ jest to jedyna produkcja, w której Peter Fonda wystąpił na ekranie razem ze swoim ojcem, Henrym Fondą. Henry Fonda zagrał tam epizodyczną rolę.
Autobiografia „Don’t Tell Dad”
W 1998 roku Peter Fonda opublikował swoją autobiografię zatytułowaną „Don’t Tell Dad”. W książce tej szczegółowo opisał swoje skomplikowane relacje rodzinne oraz burzliwą karierę artystyczną, oferując czytelnikom intymny wgląd w swoje życie.
Dubbing w grach wideo
Głos Petera Fondy można było usłyszeć w popularnej grze wideo „Grand Theft Auto: San Andreas” (2004). Wcielił się tam w postać „The Truth”, starego hipisa i teoretyka spiskowego, dodając swojej postaci charakterystycznego głosu.
Muzyczna działalność
Poza karierą aktorską i reżyserską, Peter Fonda miał również epizodyczne osiągnięcia na gruncie muzycznym. W 1967 roku nagrał singiel „November Night”, napisany przez Grama Parsonsa.
Peter Fonda, mimo zmagania się z trudnymi doświadczeniami życiowymi, pokazał niezwykłą siłę ducha i talent, pozostawiając trwały ślad w historii kina jako ikona kontrkultury i wszechstronny artysta. Jego wpływ na amerykańską kinematografię, od przełomowego „Easy Rider” po nominowany do Oscara „Ulee’s Gold”, jest niepodważalny, a jego życie stanowi fascynujący przykład artystycznej drogi naznaczonej pasją i niezłomnością.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co zmarł Peter Fonda?
Peter Fonda zmarł z powodu niewydolności oddechowej spowodowanej rakiem płuc. Odszedł w swoim domu w Los Angeles w wieku 79 lat.
Kim jest Peter Fonda?
Peter Fonda był amerykańskim aktorem, reżyserem i producentem filmowym. Zasłynął przede wszystkim z ról w filmach „Easy Rider” i „Ucieczka z Nowego Jorku”. Był cenionym artystą związanym z kinem niezależnym i nowym Hollywood.
Czyją córką jest Bridget Fonda?
Bridget Fonda jest córką Petera Fondy. Jest również siostrzenicą Jane Fondy.
Czy Peter Fonda był na czarnej liście?
Peter Fonda nie był na czarnej liście. Jednak jego ojciec, Henry Fonda, był obiektem podejrzeń i nacisków ze strony komisji McCarthy’ego, co wpłynęło na jego karierę.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Fonda
