Joanna d’Arc, znana powszechnie jako Dziewica Orleańska, to jedna z najbardziej wyrazistych postaci w historii Francji. Uznawana za bohaterkę narodową i świętą Kościoła katolickiego, jej życie, choć niezwykle krótkie, wywarło ogromny wpływ na losy wojny stuletniej i tożsamość Francji. Pochodząca z rodziny chłopskiej, w wieku zaledwie 16 lat rozpoczęła swoją drogę, która doprowadziła ją do kluczowych zwycięstw militarnych i umożliwiła koronację króla Karola VII. Jej postać do dziś budzi podziw i jest symbolem odwagi oraz niezachwianej wiary.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na maj 1431 roku miała 19 lat.
- Żona/Mąż: Nie dotyczy (złożyła ślub dziewictwa).
- Dzieci: Nie dotyczy.
- Zawód: Dowódca wojskowy, bohaterka narodowa, święta Kościoła katolickiego.
- Główne osiągnięcie: Kluczowa rola w zniesieniu oblężenia Orleanu w 1429 roku, co odwróciło bieg wojny stuletniej i umożliwiło koronację Karola VII.
Joanna d’Arc: Bohaterka Narodowa Francji i Święta Kościoła Katolickiego
Podstawowe Informacje o Joannie d’Arc
Joanna d’Arc, często określana mianem Dziewicy Orleańskiej, urodziła się prawdopodobnie 6 stycznia 1412 roku w Domrémy-la-Pucelle. Jej życie zakończyło się tragicznie 30 maja 1431 roku w Rouen, gdzie w wieku zaledwie 19 lat została spalona na stosie po procesie przed sądem kościelnym, który oskarżył ją o herezję i czary. Dziś Joanna d’Arc jest otaczana czcią jako francuska bohaterka narodowa oraz święta Kościoła katolickiego, a także jako patronka Francji.
Rodzina i Życie Prywatne Joanny d’Arc
Pochodząca z rodziny rolniczej, Joanna była córką Jacques’a z Ars i Izabeli Romee, którzy posiadali niewielkie gospodarstwo rolne. Wychowana w atmosferze głębokiej pobożności, już w wieku 13 lat złożyła ślub dziewictwa. Jej rodzinna wieś, Domrémy, położona na terenach wiernych koronie francuskiej, była jednak otoczona przez ziemie sprzyjające Burgundczykom, co narażało ją na najazdy i kształtowało jej patriotyczne postawy od najmłodszych lat.
Działalność Wojskowa i Przywództwo Joanny d’Arc
W wieku 16 lat Joanna podjęła pierwszą próbę nawiązania kontaktu z dworem królewskim, zwracając się o pomoc do swojego krewnego, Duranda Lassois, aby ten zaprowadził ją do hrabiego Roberta de Baudricourt w Vaucouleurs. Przełom nastąpił w styczniu 1429 roku, kiedy po wsparciu ze strony Jeana de Metz i Bertranda de Poulengy, Joanna ponownie spotkała się z Baudricourtem. Jej trafna przepowiednia porażki wojsk Karola VII pod Rouvray zyskała jej przychylność. Kluczowe dla jej legendy okazało się dowodzenie podczas oblężenia Orleanu w kwietniu 1429 roku. Mimo początkowego lekceważenia ze strony dowódcy Jana Orleańskiego, Joanna w ciągu zaledwie dziewięciu dni doprowadziła do zniesienia oblężenia. Jej obecność na polu bitwy, w pełnym rynsztunku bojowym – białej zbroi, na białym koniu, z własnym sztandarem i mieczem – odmieniła charakter konfliktu z Anglikami, nadając mu wymiar wojny religijnej i inspirując francuskich żołnierzy.
Kontekst Historyczny i Polityczny Działań Joanny d’Arc
Działalność Joanny d’Arc przypadła na niezwykle burzliwy okres wojny stuletniej (1337-1453), który wyniszczył Francję. Kraj był osłabiony taktyką spalonej ziemi, dotknięty epidemiami i rozdarty wewnętrznym konfliktem. Jej zwycięstwa wojskowe miały bezpośredni wpływ na legitymizację władzy Karola VII, umożliwiając jego koronację w Reims. Musiała również stawić czoła skomplikowanej sytuacji politycznej wynikającej z traktatu w Troyes z 1420 roku, który przekazywał sukcesję tronu Francji królowi Anglii. Działania Joanny były kluczowe w walce o zachowanie integralności terytorium Francji i przywrócenie prawowitego następcy tronu.
Chronologia kluczowych wydarzeń
- Prawdopodobnie 6 stycznia 1412: Narodziny Joanny d’Arc w Domrémy-la-Pucelle.
- Wiek 13 lat: Złożenie ślubu dziewictwa.
- Wiek 16 lat: Pierwsza próba dotarcia na dwór królewski.
- Styczeń 1429: Przełomowe spotkanie z Robertem de Baudricourtem i przepowiednia porażki wojsk Karola VII.
- Kwiecień 1429: Zniesienie oblężenia Orleanu.
- 1431: Proces i śmierć Joanny d’Arc.
- 1456: Rewizja procesu i uniewinnienie Joanny.
- 18 kwietnia 1909: Zakończenie procesu beatyfikacyjnego.
- 16 maja 1920: Kanonizacja Joanny d’Arc.
- 1922: Uznanie za drugorzędną patronkę Francji.
Doświadczenia Religijne i Widzenia Joanny d’Arc
Od 12. roku życia Joanna d’Arc twierdziła, że doświadczała wizji. Słyszała głosy świętego Michała Archanioła, świętej Katarzyny i świętej Małgorzaty, które nakazywały jej wypędzenie Anglików z Francji. Przed dopuszczeniem jej do wojska, w kwietniu 1429 roku, została poddana rygorystycznym badaniom teologicznym w Poitiers. Komisja teologów orzekła wówczas, że prowadzi ona nienaganny tryb życia, a jej misja miała „korzystne domniemanie” boskiej natury. Największym dowodem jej wiarygodności miało okazać się zwycięstwo pod Orleanem.
Proces, Egzekucja i Rehabilitacja Joanny d’Arc
Joanna d’Arc została schwytana przez wojska burgundzkie i przekazana Anglikom. Ci postawili ją przed sądem kościelnym w Rouen, oskarżając o herezję i czary. Proces, który rozpoczął się 9 stycznia 1431 roku i zakończył wyrokiem 30 maja 1431 roku, był pełen manipulacji i nacisków politycznych. Oskarżona o herezję została skazana i stracona. Jednakże, 24 lata po jej śmierci, papież Kalikst III nakazał rewizję procesu. W wyniku tej rewizji Joanna została uniewinniona, a pierwotny wyrok uznano za sprzeczny z prawem i niesprawiedliwy. Proces beatyfikacyjny Joanny zakończył się 18 kwietnia 1909 roku, a kanonizacja nastąpiła 16 maja 1920 roku, kiedy papież Pius XI dokonał jej oficjalnego uznania za świętą.
Przebieg procesu i rehabilitacji
| Etap | Data | Miejsce | Zarzuty/Wynik |
|---|---|---|---|
| Schwytanie | Nieokreślona | Nieokreślona | Przez Burgundczyków, przekazana Anglikom. |
| Proces kościelny | Od 9 stycznia 1431 | Rouen | Zarzuty herezji i czarów. Wydano wyrok skazujący. |
| Śmierć | 30 maja 1431 | Rouen | Spalenie na stosie. |
| Rewizja procesu | 24 lata po śmierci Joanny | Nieokreślone | Nakazana przez papieża Kaliksta III. Uniewinnienie Joanny. Pierwotny wyrok uznany za sprzeczny z prawem. |
| Proces beatyfikacyjny | 18 kwietnia 1909 | Katedra Notre-Dame w Paryżu | Zakończenie procesu. |
| Kanonizacja | 16 maja 1920 | Bazylika św. Piotra | Kanoniczne uznanie za świętą przez papieża Piusa XI. |
Dziedzictwo i Kult Joanny d’Arc
Święta Joanna d’Arc, od 1922 roku, jest czczona jako drugorzędna patronka Francji. Jej patronat obejmuje także męczenników, jeńców, żołnierzy, patriotów i osoby wyśmiewane za swoją pobożność. W ikonografii chrześcijańskiej jej atrybutami są miecz, sztandar i lanca, symbolizujące jej militarną rolę i walkę o wolność. Jej życie i męczeństwo stały się inspiracją dla wielu pokoleń, czyniąc z niej symbol oporu i wiary, a jej postawa do dziś stanowi wzór patriotyzmu.
Patronat i atrybuty
- Główny patronat: Francja (drugorzędna patronka).
- Dodatkowe patronaty: Męczennicy, jeńcy, żołnierze, patrioci, osoby wyśmiewane za pobożność.
- Atrybuty ikonograficzne: Miecz, sztandar, lanca.
Warto wiedzieć: Choć Joanna d’Arc jako pochodząca z małej wsi była analfabetką, nauczyła się składać własnoręczny podpis pod dyktowanymi przez siebie listami.
Warto wiedzieć: Podczas podróży przez wrogie terytoria do Chinon, Joanna dla bezpieczeństwa i wygody poruszała się w męskim przebraniu, co później stało się jednym z punktów spornych podczas jej procesu.
Historia Joanny d’Arc jest inspirującym przykładem tego, jak wiara i niezłomna determinacja mogą pokonać największe przeszkody i odmienić losy narodu, czyniąc ją postacią o trwałym znaczeniu historycznym i duchowym.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Za co spalono Joannę d’Arc?
Joannę d’Arc spalono na stosie oskarżoną o herezję i czary. Oskarżenia te były politycznie motywowane i miały na celu zdyskredytowanie jej jako przywódczyni francuskiego ruchu oporu.
Co zrobiła Joanna D’Arc?
Joanna D’Arc odegrała kluczową rolę w wojnie stuletniej, inspirując francuską armię do zwycięstwa nad Anglikami. Doprowadziła do zdobycia Orleanu i koronacji Karola VII na króla Francji.
Dlaczego mówi się dziewica orleańska?
Nazywa się ją „Dziewicą Orleańską” ze względu na jej heroiczne przywództwo podczas oblężenia Orleanu, które zakończyło się francuskim zwycięstwem. Termin ten podkreśla jej rolę jako wyzwolicielki miasta i symbolu nadziei dla narodu.
Czy Joanna Darc była dziewicą?
Tak, Joanna D’Arc była dziewicą. Deklarowała swoją dziewiczość wielokrotnie, co było istotnym elementem jej wizerunku jako osoby pobożnej i wybranej przez Boga.
Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Joanna_d%E2%80%99Arc
