Ingvar Kamprad: założyciel IKEA, miliarder wizjoner

0

Ingvar Kamprad, urodzony 30 marca 1926 roku w Smalandii, był szwedzkim przedsiębiorcą i wizjonerem, założycielem globalnej sieci IKEA. Na 10 listopada 2023 roku ma 97 lat, a jego życie zakończyło się 27 stycznia 2018 roku w wieku 91 lat. Kamprad, który wychowywał się na farmie Elmtaryd, od najmłodszych lat wykazywał talent do biznesu, rozpoczynając od sprzedaży zapałek w wieku zaledwie pięciu lat. Jego życie, naznaczone niezwykłą oszczędnością i pracowitością, doprowadziło do stworzenia jednego z największych i najbardziej rozpoznawalnych imperiów meblowych na świecie.

Ingvar Kamprad był dwukrotnie żonaty. Z pierwszą żoną, Kerstin Wadling, adoptował córkę Annikę. Z drugą żoną, Margarethą Stennert, miał trzech synów: Petera, Jonasa i Mathiasa, z których Mathias przejął później stery w Inter IKEA Group. W 1976 roku Ingvar Kamprad wraz z Margarethą przeniósł się do Épalinges w Szwajcarii, gdzie mieszkał przez blisko cztery dekady. Jego dziedzictwo wykracza poza ramy biznesowe, obejmując również złożoną historię osobistą i zawodową, która ukształtowała dzisiejszą IKEA.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 97 lat (na 10 listopada 2023 r.)
• Żona/Mąż: Margaretha Stennert (druga żona)
• Dzieci: Peter, Jonas, Mathias, Annika (adoptowana)
• Zawód: Przedsiębiorca, założyciel IKEA
• Główne osiągnięcie: Stworzenie globalnej sieci sklepów IKEA

Dane podstawowe o Ingvarze Kampradzie

Data i miejsce urodzenia

Feodor Ingvar Kamprad przyszedł na świat 30 marca 1926 roku w Pjätteryd, które obecnie stanowi część gminy Älmhult, w malowniczym regionie Smalandia w Szwecji. Miejscowość ta, położona w południowej części kraju, stała się kolebką przyszłego potentata meblowego.

Data i przyczyna śmierci

Ingvar Kamprad zmarł 27 stycznia 2018 roku w wieku 91 lat. Jego odejście nastąpiło spokojnie we śnie, w jego domu rodzinnym w Smalandii. Bezpośrednią przyczyną śmierci było zapalenie płuc, które zakończyło długie i owocne życie.

Pochodzenie etniczne

Kamprad miał mieszane korzenie etniczne. Jego matka, Berta Linnea Matilda Nilsson, była rodowitą Szwedką, podczas gdy jego ojciec, Feodor Kamprad, urodził się w Cesarstwie Niemieckim, co dodawało jego rodzinnej historii pewnego międzynarodowego rysu.

Rodzina i życie prywatne Ingvara Kamprada

Początki rodziny i dziadkowie

Historia rodziny Kamprada sięga Turyngii w Niemczech. Dziadek Ingvara ze strony ojca, Achim Erdmann Kamprad, pochodził z rodziny arystokratycznej. Jednakże, poślubił Franziscę Glatz, kobietę pochodzącą z niższej klasy społecznej. Para ta podjęła decyzję o emigracji do Szwecji w 1896 roku, rozpoczynając nowy rozdział w historii rodu.

Tragedia rodzinna i dorastanie

Los nie oszczędził rodziny Kamprada. Dziadek Ingvara, Achim Erdmann, popełnił samobójstwo zaledwie kilka lat po narodzinach ojca Ingvara, pozostawiając farmę Elmtaryd swojej żonie, Franzisce. To właśnie na tej farmie, od 6. roku życia, dorastał młody Ingvar Kamprad, chłonąc wiejskie życie i pierwsze lekcje przedsiębiorczości.

Pierwsze małżeństwo i adopcja

W 1950 roku Ingvar Kamprad zawarł swój pierwszy związek małżeński, poślubiając Kerstin Wadling. Owocem ich związku była adoptowana w 1958 roku córka, Annika. Niestety, to małżeństwo nie przetrwało próby czasu i zakończyło się rozwodem.

Drugie małżeństwo i synowie

Kolejnym etapem w życiu prywatnym Kamprada było drugie małżeństwo, zawarte w 1963 roku z Margarethą Stennert. Z tego związku narodziło się trzech synów: Peter, Jonas i Mathias. To właśnie Mathias Kamprad objął później stery w Inter IKEA Group.

Emigracja do Szwajcarii

W 1976 roku Ingvar Kamprad podjął decyzję o przeprowadzce wraz z żoną do Épalinges w Szwajcarii. Tam spędzili blisko 40 lat swojego życia, z dala od szwedzkiego krajobrazu, choć sercem wciąż związani z korzeniami.

Kariera zawodowa i powstanie IKEA

Wczesna przedsiębiorczość

Talent do biznesu u Ingvara Kamprada ujawnił się już w bardzo młodym wieku. Już jako 5-latek, zaczął przejawiać zmysł do handlu, sprzedając zapałki. Był to dopiero początek jego drogi przedsiębiorcy.

Model biznesowy 7-latka

Już w wieku 7 lat, Ingvar Kamprad doskonale rozumiał zasady handlu. Kupował zapałki w większych ilościach, hurtowo, w Sztokholmie, a następnie sprzedawał je pojedynczo, ustalając niską cenę, która wciąż pozwalała mu na osiągnięcie zysku. Ten model biznesowy doskonale ilustrował jego wczesne zrozumienie rynku i efektywności.

Rozwój asortymentu w młodości

Po zapałkach przyszedł czas na kolejne produkty. Młody Ingvar poszerzał swój asortyment, handlując rybami, ozdobami choinkowymi, nasionami, a w późniejszym okresie również długopisami i ołówkami. Każdy z tych etapów stanowił cenne doświadczenie dla przyszłego założyciela IKEA.

Powstanie IKEA

Przełomowy moment w historii nastąpił w 1943 roku. Zaledwie 17-letni Ingvar Kamprad, wykorzystując nagrodę pieniężną otrzymaną od ojca za dobre wyniki w nauce, założył firmę IKEA. Był to początek budowy meblowego imperium na skalę światową.

Pierwsze biuro

Początki firmy IKEA były skromne. Pierwsze biuro mieściło się przy zwykłym kuchennym stole wuja Ernsta, co doskonale odzwierciedlało ducha oszczędności i prostoty, którym Kamprad kierował się przez całe życie.

Znaczenie nazwy IKEA

Nazwa IKEA, dziś znana na całym świecie, jest skrótem niezwykle symbolicznym. Akronim ten powstał z inicjałów założyciela – Ingvara Kamprada (I K), nazwy rodzinnej farmy Elmtaryd (E) oraz nazwy pobliskiej wioski Agunnaryd (A). Nazwa powstała jako akronim od wyrazów, które były kluczowe dla jego życia i pochodzenia.

Przełom meblowy

Chociaż firma IKEA została założona w 1943 roku, to dopiero w 1948 roku Ingvar Kamprad zdecydował się wprowadzić meble do swojej oferty. Był to kluczowy moment, który przekształcił IKEA z firmy handlującej różnorodnymi produktami w dominującego gracza na rynku meblarskim.

Początki sprzedaży

W początkowym okresie swojej działalności, biznes IKEA opierał się głównie na sprzedaży wysyłkowej. Ta forma dystrybucji pozwalała dotrzeć do szerszego grona klientów i budować markę.

Sukces globalny

Pod przywództwem Ingvara Kamprada, IKEA rozwinęła się w międzynarodowego giganta handlowego. W 2008 roku firma oficjalnie została uznana za największego sprzedawcę mebli na świecie, co stanowiło ukoronowanie jego wizji i ciężkiej pracy.

Sukcesja i rezygnacja

W czerwcu 2013 roku, w wieku 87 lat, Ingvar Kamprad podjął ważną decyzję o rezygnacji z zasiadania w zarządzie Inter IKEA Holding SA. Tym samym przekazał stery najmłodszemu synowi, Mathiasowi, rozpoczynając nowy etap w historii firmy.

Majątek i struktura własnościowa

Zawiłości własnościowe

Struktura własnościowa Ingvara Kamprada była złożona. Większość swoich udziałów przeniósł na fundację Stichting INGKA, zachowując jedynie niewielką bezpośrednią własność. Ten zabieg miał na celu zapewnienie długoterminowej stabilności i misji firmy.

Wahania w rankingach miliarderów

Majątek Ingvara Kamprada podlegał znacznym wahaniom w rankingach najbogatszych ludzi świata. W 2010 roku Forbes szacował jego majątek na imponujące 23 miliardy dolarów, plasując go na 11. miejscu globalnie. W innym okresie, w czerwcu 2015 roku, Bloomberg Billionaires Index ocenił go jako 8. najbogatszą osobę na świecie, z majątkiem szacowanym na 58,7 miliarda dolarów. Forbes w 2015 roku wyceniał go na 3,5 miliarda dolarów, co podkreślało wpływ struktury fundacyjnej na oficjalne wyceny.

Szczytowa wycena majątku

Szczytowa wycena majątku Ingvara Kamprada nastąpiła w czerwcu 2015 roku, kiedy to Bloomberg Billionaires Index sklasyfikował go jako 8. najbogatszą osobę na świecie. Jego majątek szacowano wówczas na 58,7 miliarda dolarów, co świadczyło o ogromnym sukcesie jego przedsięwzięć.

Struktura fundacyjna

Kamprad był przewodniczącym holenderskiej fundacji Stichting INGKA Foundation. Fundacja ta pełniła kluczową rolę, będąc właścicielem INGKA Holding – spółki matki wszystkich sklepów IKEA. Taka struktura miała na celu zapewnienie niezależności i długoterminowej wizji rozwoju sieci IKEA.

Osobowość, filozofia i filantropia

Legendarna oszczędność

Mimo ogromnego majątku, Ingvar Kamprad był znany z niezwykłej skromności i oszczędności. Latał klasą ekonomiczną, a jego codziennym pojazdem był stary Volvo 240 z 1993 roku. Podkreślał swój patriotyzm, ale jednocześnie żył z dala od zbędnego przepychu.

Oszczędność biurowa

Duch oszczędności przenikał także kulturę organizacyjną IKEA. Kamprad zachęcał pracowników do pisania po obu stronach kartki papieru, minimalizując zużycie zasobów. Był to jeden z wielu przykładów jego filozofii dbania o każdy grosz.

Nietypowe nawyki

Ingvar Kamprad miał szereg nietypowych nawyków, które świadczyły o jego skromności. Podobno wielokrotnie używał tych samych torebek herbaty i zabierał saszetki z solą i pieprzem z restauracji, traktując to jako naturalny element oszczędzania.

Zakupy na wyprzedażach

Nawet prezenty i papier do pakowania Kamprad kupował wyłącznie na poświątecznych wyprzedażach, co dodatkowo podkreślało jego przywiązanie do maksymalnej efektywności finansowej.

Filozofia biznesowa

W swoim manifeście „Testament sprzedawcy mebli” (A Testament of a Furniture Dealer z 1976 roku), Ingvar Kamprad wyjaśniał, że unikanie luksusu jest wyrazem siły firmy, która nie potrzebuje statusowych symboli. Podkreślał, że prawdziwa wartość tkwi w funkcjonalności i dostępności produktów.

Hojny testament

Zgodnie z ostatnią wolą Ingvara Kamprada, połowa jego prywatnego majątku została przeznaczona na projekty rozwojowe w Norrland, północnej części Szwecji. Celem było umożliwienie młodym ludziom życia i rozwoju w tym regionie.

Podział spadku między dzieci

Druga połowa majątku została podzielona między czwórkę dzieci Ingvara Kamprada, zapewniając im stabilność finansową i możliwość realizacji własnych przedsięwzięć.

Kontrowersje i skandale

Przeszłość faszystowska

W 1994 roku na jaw wyszła niechlubna przeszłość Ingvara Kamprada. Ujawniono, że w 1942 roku, jako młody człowiek, dołączył do pro-faszystowskiego Nowego Ruchu Szwedzkiego (Nysvenska rörelsen). Ten fakt rzucił cień na jego późniejsze życie.

„Największy błąd życia”

W odpowiedzi na ujawnienie jego przeszłości, w 1994 roku Ingvar Kamprad wystosował list do pracowników IKEA, w którym nazwał swoją przynależność do organizacji faszystowskich „największym błędem swojego życia”. Było to publiczne przyznanie się do popełnionych błędów.

Głębsze powiązania z nazizmem

Książka Elisabeth Åsbrink z 2011 roku ujawniła głębsze powiązania Kamprada z nazistowskim ruchem. Według publikacji, Kamprad miał aktywnie rekrutować członków do szwedzkiej grupy nazistowskiej Svensk Socialistisk Samling (SSS).

Trwała sympatia do lidera

W wywiadzie udzielonym w 2010 roku, Ingvar Kamprad miał określić faszystowskiego lidera Pera Engdahla mianem „wielkiego człowieka”. Ten komentarz podsycił dyskusje na temat jego poglądów i stosunku do przeszłości.

Zdrowie i walka z nałogiem

Problemy z chorobą alkoholową

W początkowym etapie swojej kariery, podczas współpracy z producentami mebli w Polsce, Ingvar Kamprad zmagał się z chorobą alkoholową. Był to trudny okres w jego życiu osobistym i zawodowym.

Walka z nałogiem

Według doniesień New York Timesa, Ingvar Kamprad radził sobie z nałogiem stosując regularne „odwyki” trzy razy w roku. Ta strategia pozwoliła mu na stopniowe odzyskanie kontroli nad swoim życiem.

Ciekawostki z życia Ingvara Kamprada

Edukacja

W latach 1943–1945 Ingvar Kamprad uczęszczał do Instytutu Handlowego w Göteborgu, zdobywając wykształcenie w dziedzinie handlu, co stanowiło solidną bazę dla jego przyszłych przedsięwzięć.

Działalność pisarska

Ingvar Kamprad był nie tylko przedsiębiorcą, ale także autorem. Jest twórcą manifestu „A Testament of a Furniture Dealer” z 1976 roku, w którym dzielił się swoimi przemyśleniami na temat biznesu i życia. Jest również współautorem książki „Leading by Design: The IKEA Story”.

Zamiłowanie do tanich posiłków

Miliarder Ingvar Kamprad miał nietypowe zamiłowanie – odwiedzał sklepy IKEA specjalnie po to, by zjeść tam „tani posiłek”. Był to jeden z przejawów jego przywiązania do idei dostępności i przystępności cenowej.

Nieruchomości

Pomimo promowania skromności, Ingvar Kamprad posiadał znaczący majątek w nieruchomościach. Posiadał willę w Szwajcarii, posiadłość w Szwecji oraz winnicę w Prowansji, co stanowiło pewien kontrast z jego publicznym wizerunkiem.

Samochód marki Porsche

Przez kilka lat Ingvar Kamprad jeździł również samochodem marki Porsche. Ten wybór był zaskakujący, biorąc pod uwagę jego wizerunek użytkownika starego Volvo, i wskazywał na pewne odstępstwa od jego własnych zasad oszczędności.

Wpływ babci

Ingvar Kamprad tłumaczył swoje wczesne błędy polityczne wpływem swojej babci, pochodzącej z Kraju Sudeckiego. Ten czynnik, wraz z wychowaniem na farmie, kształtował jego światopogląd.

Powrót do korzeni

Po śmierci swojej żony w 2011 roku, Ingvar Kamprad zdecydował się na powrót do rodzinnej Smalandii. Był to symboliczny powrót do miejsc, które ukształtowały jego tożsamość.

Dziedzictwo regionalne

W swoim testamencie Ingvar Kamprad wspierał rozwój północnej Szwecji, mając na celu umożliwienie młodym ludziom życia i rozwoju w tym regionie. Jego przesłanie miało na celu długoterminowe wsparcie dla regionów potrzebujących.

Kluczowe etapy kariery Ingvara Kamprada

Kariera Ingvara Kamprada to fascynująca podróż od skromnych początków do stworzenia globalnego imperium. Poniższy przegląd chronologiczny ukazuje najważniejsze momenty jego drogi zawodowej:

• 1943: Założenie firmy IKEA w wieku 17 lat.
• 1948: Wprowadzenie mebli do oferty IKEA.
• Lata 50.: Rozwój sprzedaży wysyłkowej jako głównej formy dystrybucji.
• 1976: Przeprowadzka do Szwajcarii.
• 2008: IKEA oficjalnie uznana za największego sprzedawcę mebli na świecie.
• Czerwiec 2013: Rezygnacja z zarządu Inter IKEA Holding SA w wieku 87 lat.

Rodzina Ingvara Kamprada

Ingvar Kamprad miał bogate życie rodzinne, które obejmowało dwa małżeństwa i czwórkę dzieci. Poniżej znajduje się podsumowanie jego najbliższej rodziny:

• Pierwsze małżeństwo: Kerstin Wadling (od 1950 roku)
• Adoptowana córka: Annika (od 1958 roku)
• Drugie małżeństwo: Margaretha Stennert (od 1963 roku)
• Synowie: Peter, Jonas, Mathias

Struktura majątkowa i wyceny

Zarządzanie majątkiem przez Ingvara Kamprada było złożone i często budziło zainteresowanie. Poniższa tabela prezentuje kluczowe informacje dotyczące jego finansów:

Warto wiedzieć: Ingvar Kamprad przeniosł większość swoich udziałów na fundację Stichting INGKA, co miało wpływ na oficjalne wyceny jego majątku.

Najważniejsze publikacje i działalność pisarska

Oprócz tworzenia potęgi IKEA, Ingvar Kamprad angażował się również w pisanie, dzieląc się swoją wiedzą i filozofią biznesową. Do jego najważniejszych prac należą:

• Manifest „A Testament of a Furniture Dealer” (1976)
• Współautorstwo książki „Leading by Design: The IKEA Story”

Kontrowersje związane z przeszłością

Przeszłość Ingvara Kamprada była przedmiotem licznych kontrowersji, szczególnie jego związki z ruchami faszystowskimi. Kluczowe fakty w tej kwestii to:

• 1942: Dołączenie do pro-faszystowskiego Nowego Ruchu Szwedzkiego.
• 1994: Nazwanie swojej przynależności do organizacji faszystowskich „największym błędem swojego życia” w liście do pracowników IKEA.
• Oskarżenia o aktywne rekrutowanie członków do szwedzkiej grupy nazistowskiej Svensk Socialistisk Samling (SSS).
• Określenie faszystowskiego lidera Per Engdahla mianem „wielkiego człowieka” w wywiadzie z 2010 roku.

Warto wiedzieć: Ingvar Kamprad tłumaczył swoje wczesne błędy polityczne wpływem swojej babci pochodzącej z Kraju Sudeckiego.

Ingvar Kamprad, jako założyciel IKEA, zbudował globalne imperium meblowe, kierując się zasadami oszczędności i dostępności. Jego życie, naznaczone zarówno niezwykłymi sukcesami, jak i kontrowersjami, pozostaje inspiracją dla wielu przedsiębiorców na całym świecie. Dążenie do prostoty i funkcjonalności, połączone z wizjonerskim podejściem do biznesu, uczyniło go jedną z najbardziej wpływowych postaci XX i XXI wieku.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ingvar_Kamprad