Honoriusz Balzac: Honoré de Balzac, „Stracone złudzenia” – Biografia

0

Honoré de Balzac, nazwisko, które na zawsze zapisało się w historii literatury światowej, był jednym z najwybitniejszych francuskich pisarzy epoki realizmu. Urodził się 20 maja 1799 roku w Tours, a zmarł 18 sierpnia 1850 roku w Paryżu, mając 51 lat. Jego monumentalny cykl powieściowy „Komedii ludzkiej” stanowi nie tylko literackie arcydzieło, ale również bezcenną panoramę francuskiego społeczeństwa od czasów Rewolucji Francuskiej po rządy Ludwika Filipa. Życie Balzaka, pełne pasji, trudności finansowych i złożonych relacji, było równie barwne i dramatyczne, jak kreowane przez niego postaci.

Na [sierpień 2024] Honoré de Balzac miałby 225 lat.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Zmarł w wieku 51 lat.
• Żona/Mąż: Ewelina Hańska.
• Dzieci: Brak informacji o dzieciach.
• Zawód: Pisarz, powieściopisarz, dramaturg, dziennikarz.
• Główne osiągnięcie: Stworzenie cyklu „Komedii ludzkiej”, który jest uznawany za arcydzieło realizmu.

Podstawowe informacje o Honoré de Balzaku

Honoré de Balzac, a właściwie Honoré Balssa, przyszedł na świat 20 maja 1799 roku w Tours. Jego pochodzenie było skromne, nazwisko rodowe Balssa miało chłopskie korzenie. Jednakże, staraniem ojca, który chciał nadać rodzinie szlachecki rodowód, pisarz przyjął nazwisko „de Balzac”. Balzac zmarł w Paryżu 18 sierpnia 1850 roku, pozostawiając po sobie spuściznę, która na zawsze zmieniła oblicze europejskiej powieści. Jest powszechnie uznawany za jednego z filarów realizmu w literaturze, porównywalnego znaczeniem do takich mistrzów jak Charles Dickens czy Lew Tołstoj. Jego biografia stanowi fascynujący portret artysty zmagającego się z rzeczywistością.

Rodzina i życie prywatne Honoré de Balzaka

Dzieciństwo i relacje rodzinne

Wczesne lata życia Honorégo były naznaczone chłodem matki, która powierzyła opiekę nad synem mamce. Spotkania z matką ograniczały się do niedzielnych odwiedzin. Pisarz miał troje rodzeństwa, jednak najbliższą relację utrzymywał z siostrą Laure. W wieku osiemnastu lat, z powodu napiętych stosunków z matką, Balzac opuścił dom rodzinny, by samodzielnie walczyć o swoje miejsce w świecie literatury. To wczesne doświadczenie samotności i walki z przeciwnościami miało głęboki wpływ na jego późniejszą twórczość.

Związki i małżeństwo

Przez wiele lat serce Honoré de Balzaka należało do Polki, Eweliny Hańskiej. Ich burzliwy i pełen wyzwań związek, mimo dzielącej ich odległości, przetrwał lata. Wreszcie, w 1850 roku, zaledwie kilka miesięcy przed śmiercią pisarza, para wzięła ślub w Berdyczowie. Ten związek, choć krótki, stanowił ważny, choć skomplikowany, rozdział w jego życiu osobistym, odzwierciedlając złożoność jego relacji z kobietami, która często znajdowała swoje odzwierciedlenie w jego literackich kreacjach.

Kariera literacka Honoré de Balzaka

„Komedii ludzka” – życiowe dzieło

Najwybitniejszym osiągnięciem Honoré de Balzaka jest bez wątpienia monumentalny cykl „Komedii ludzkiej” (La comédie humaine). Ten ambitny projekt miał na celu stworzenie kompletnego, realistycznego obrazu społeczeństwa francuskiego, obejmującego okres od Wielkiej Rewolucji po czasy Ludwika Filipa. Koncepcja tego cyklu ewoluowała od 1830 roku, a jego ostateczna nazwa została ustalona dopiero w 1841 roku.

Kluczowym elementem „Komedii ludzkiej” było wprowadzenie powracających postaci, które splatały ze sobą poszczególne utwory, tworząc spójny i wielowymiarowy świat literacki.

Pierwsze sukcesy i rozgłos

Pierwszy znaczący sukces literacki pod własnym nazwiskiem Honoré de Balzac odniósł w 1829 roku dzięki powieści „Szuanie”. Jednak to wydana w tym samym roku „Fizjologia małżeństwa”, uznana za skandalizującą i nieprzyzwoitą, przyniosła mu szeroki rozgłos. Te wczesne dzieła, choć kontrowersyjne, otworzyły mu drogę do kariery i ugruntowały jego pozycję w świecie literackim. Warto podkreślić, że Balzac pisywał również pod pseudonimami, eksperymentując z różnymi gatunkami.

Płodność twórcza i galeria postaci

Balzac był pisarzem o niezwykłej płodności, pozostawiając po sobie 91 ukończonych dzieł, w tym powieści, opowiadania i szkice. Jego twórczość charakteryzuje się ogromną galerią ponad 2000 postaci, które pojawiają się w różnych tomach „Komedii ludzkiej”, tworząc unikalną mozaikę społeczną.

Najbardziej znane utwory z cyklu „Komedii ludzkiej” to między innymi „Ojciec Goriot”, „Stracone złudzenia” oraz „Bal w Sceaux”.

Inne formy twórczości

Poza monumentalnymi powieściami, Honoré de Balzac aktywnie działał w dziennikarstwie i krytyce literackiej. Tworzył także nowele o tematyce historycznej oraz pięć dramatów teatralnych. Jego wszechstronność objawiała się w szerokich zainteresowaniach literackich i filozoficznych, które przenikały do jego dzieł. Wśród jego mniej znanych, lecz cenionych utworów, można wymienić „Ludwik Lambert”, „Facino Cane” czy „El Verdugo”.

Kluczowe dzieła Honoré de Balzaka

• „Komedii ludzka” (La comédie humaine) – monumentalny cykl powieściowy obejmujący liczne utwory.
• „Szuanie” – powieść, która przyniosła mu pierwszy znaczący sukces literacki.
• „Fizjologia małżeństwa” – kontrowersyjna książka, która wywołała skandal i przyniosła mu szerszy rozgłos.
• „Ojciec Goriot”
• „Stracone złudzenia”
• „Bal w Sceaux”
• „Ludwik Lambert”
• „Facino Cane”
• „El Verdugo”
• „Cromwell” – pierwsza tragedia pisana pod pseudonimem.

Dziedzictwo i wpływ Honoré de Balzaka

Nagrody i odznaczenia

Za swoje zasługi dla literatury i kultury, Honoré de Balzac został uhonorowany Odznaką Lilii (Ordre du Lys). Choć nie były to nagrody w dzisiejszym rozumieniu, świadczą o docenieniu jego artystycznego wkładu przez współczesnych.

Wpływ na literaturę i kulturę

Twórczość Honoré de Balzaka wywarła ogromny wpływ na literaturę światową, stając się punktem odniesienia dla wielu pisarzy nurtu realizmu krytycznego. Jego dziedzictwo jest żywe do dziś. W 1973 roku powstał polsko-francuski serial telewizyjny „Wielka miłość Balzaka”, a od tytułu jego powieści „Kobieta trzydziestoletnia” w języku polskim utrwaliło się określenie „kobieta w wieku balzakowskim”, co świadczy o trwałym wpływie jego twórczości na język i kulturę.

Pamięć o pisarzu w Polsce

W Polsce pamięć o Honoré de Balzaku jest kultywowana, czego dowodem jest ulica jego imienia na warszawskich Bielanach. Ogromną rolę w popularyzacji jego dzieł odegrał Tadeusz Boy-Żeleński, który od 1909 roku przetłumaczył 34 utwory Balzaka, przybliżając polskim czytelnikom bogactwo jego twórczości.

Finanse i próby przedsiębiorczości Honoré de Balzaka

Bankructwo drukarni

W 1825 roku Honoré de Balzac podjął próbę sił jako przedsiębiorca, otwierając własną drukarnię. Niestety, po czterech latach działalność ta zakończyła się spektakularnym bankructwem, co było jednym z wielu finansowych wyzwań, z jakimi zmagał się pisarz.

Długi i ratowanie finansów

Przez całe dorosłe życie Honoré de Balzac zmagał się z ogromnymi długami. Aby je spłacić, często pobierał zaliczki na powieści, których jeszcze nie zaczął pisać. Ta desperacka strategia pozwalała mu przetrwać, ale jednocześnie generowała ciągłą presję i pośpiech w procesie twórczym.

Przez całe dorosłe życie Balzac zmagał się z problemami finansowymi, co znacząco wpływało na jego życie i twórczość, często zmuszając go do pracy w pośpiechu i podejmowania ryzykownych decyzji.

Kontrowersje i skandale związane z twórczością Honoré de Balzaka

Potępienie przez Kościół

Wszystkie powieści miłosne Honoré de Balzaka zostały oficjalnie potępione przez Kościół i umieszczone w Indeksie ksiąg zakazanych (Index librorum prohibitorum). Ta reakcja świadczy o śmiałości i często przekraczającej ówczesne normy obyczajowe tematyce jego dzieł.

Skandal obyczajowy

Pisarz wywołał obyczajowy skandal publikacją „Fizjologii małżeństwa”. Ze względu na swoją śmiałą tematykę, dzieło zostało uznane przez ówczesne społeczeństwo za wysoce nieprzyzwoite, co pokazuje, jak daleko Balzac wyprzedzał swoje czasy w poruszaniu trudnych i intymnych kwestii.

Rewolucyjne portretowanie kobiet

Honoré de Balzac wprowadził do literatury postać „kobiety trzydziestoletniej”. W XIX wieku było to zjawisko rewolucyjne, gdyż portretował kobiety dojrzałe jako atrakcyjne, złożone emocjonalnie i aktywne postaci. Jego sposób przedstawiania kobiecej psychiki i ról społecznych kobiet był nowatorski i wyznaczał nowe ścieżki w literaturze.

Edukacja i zdrowie Honoré de Balzaka

Okres szkolny i studia

W wieku sześciu lat Honoré de Balzac został wysłany do surowego kolegium z internatem w Vendôme, gdzie spędzał czas głównie w bibliotece. Później, zgodnie z wolą ojca, studiował prawo na Sorbonie, pracując jednocześnie w kancelariach adwokackich i notarialnych. Jednak studiów tych nigdy nie ukończył, wybierając drogę literacką, co ukształtowało jego późniejszą wiedzę o świecie i społeczeństwie.

Ciekawostki z życia Honoré de Balzaka

Określenie „kobieta w wieku balzakowskim”

Od tytułu jego powieści „Kobieta trzydziestoletnia” w języku polskim utrwaliło się określenie „kobieta w wieku balzakowskim”, co świadczy o trwałym wpływie jego twórczości na kulturę i język.

Pseudonimy literackie

Pierwsze utwory literackie Honoré de Balzaka, w tym tragedię „Cromwell” z 1820 roku, pisał i publikował pod pseudonimami, co było praktyką stosowaną przez wielu pisarzy tamtych czasów.

Ewolucja cyklu „Komedii ludzkiej”

Proces twórczy Honoré de Balzaka był niezwykle intensywny. Zamysł „Komedii ludzkiej” ewoluował od 1830 roku, a ostateczny tytuł cyklu został ustalony dopiero w 1841 roku, co świadczy o jego ogromnym zaangażowaniu i wizjonerstwie.

Miejsce spoczynku

Honoré de Balzac spoczywa na słynnym cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu, gdzie znajduje się jego charakterystyczny pomnik nagrobny, który stanowi miejsce pielgrzymek miłośników literatury.

Kontekst historyczny

W 1829 roku, kiedy Honoré de Balzac osiągnął swój pierwszy wielki sukces literacki powieścią „Szuanie”, Francja znajdowała się w okresie Restauracji Burbonów. Rok śmierci pisarza, 1850, to okres II Cesarstwa pod rządami Ludwika Napoleona Bonaparte, okres, który Balzac częściowo opisał w swojej „Komedii ludzkiej”.

Honoré de Balzac, pomimo licznych trudności życiowych i finansowych, stworzył dzieło o nieocenionej wartości, które do dziś stanowi klucz do zrozumienia francuskiego społeczeństwa XIX wieku. Jego życie i twórczość pokazują, jak wielka determinacja i pasja mogą przezwyciężyć największe przeszkody, czyniąc go jednym z najbardziej wpływowych pisarzy w historii literatury światowej.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Honor%C3%A9_de_Balzac