Alfred Hitchcock, brytyjski reżyser i producent filmowy, powszechnie znany jako „Mistrz Napięcia”, zrewolucjonizował kino gatunkowe, tworząc dzieła, które do dziś fascynują widzów i inspirują filmowców. Urodzony 13 sierpnia 1899 roku, na początku swojej kariery pracował jako projektant plansz z napisami, by wkrótce zacząć reżyserować filmy nieme. Jego prawdziwy przełom nastąpił wraz z produkcją „Lokatora” w 1927 roku, która ukształtowała gatunek thrillera. W 1929 roku wyreżyserował „Szantaż”, pierwszy brytyjski film dźwiękowy. Po sukcesach w Wielkiej Brytanii, w 1939 roku przeniósł się do Hollywood, gdzie rozpoczął swoją „złotą erę”, tworząc takie arcydzieła jak „Rebeka” czy „Psychoza”. Poza kinem fabularnym, zdobył ogromną popularność jako gospodarz telewizyjnego serialu „Alfred Hitchcock przedstawia”. Zmarł 29 kwietnia 1980 roku w wieku 80 lat, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo filmowe i status ikony kina.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na kwiecień 1980 roku miał 80 lat.
- Żona/Mąż: Alma Reville (od 1926 roku do jego śmierci).
- Dzieci: Pat Hitchcock.
- Zawód: Reżyser filmowy, producent.
- Główne osiągnięcie: Uznawany za „Mistrza Napięcia”, twórca innowacyjnych technik budowania suspensu, reżyser ponad 50 filmów, które stały się klasyką kina.
Podstawowe informacje o Alfredzie Hitchcocku
Alfred Joseph Hitchcock, którego nazwisko stało się synonimem gatunku thrillera i kina psychologicznego, urodził się 13 sierpnia 1899 roku w Leytonstone, w Anglii. Swoje życie zakończył 29 kwietnia 1980 roku w Los Angeles w Kalifornii, w wieku 80 lat. Przez większość swojej kariery filmowej posługiwał się swoim pierwotnym nazwiskiem, jednak w uznaniu wybitnego wkładu w sztukę filmową, na cztery miesiące przed śmiercią, królowa Elżbieta II nadała mu tytuł szlachecki (KBE), czyniąc go Sir Alfredem Hitchcockiem. Początkowo obywatel brytyjski, w 1955 roku przyjął amerykańskie obywatelstwo, co odzwierciedlało jego głębokie zakorzenienie w amerykańskim przemyśle filmowym.
Rodzina i życie prywatne Alfreda Hitchcocka
Alfred Hitchcock przyszedł na świat w rodzinie Williama Edgara Hitchcocka i Emmy Jane Whelan, praktykujących rzymskich katolików o angielskich i irlandzkich korzeniach. Surowe, religijne wychowanie miało znaczący wpływ na jego osobowość i późniejszą twórczość. Jako dziecko, sam siebie opisywał jako bardzo grzecznego chłopca, a ojciec nazywał go „małym barankiem bez skazy”, co świadczy o atmosferze dyscypliny w domu.
Kluczową postacią w życiu prywatnym i zawodowym Hitchcocka była jego żona, Alma Reville, którą poślubił w 1926 roku. Ich związek trwał aż do jego śmierci w 1980 roku. Alma była nie tylko towarzyszką życia, ale także najbliższą współpracowniczką, utalentowaną scenarzystką i nieocenioną doradczynią. Owocem ich związku była córka, Pat Hitchcock, urodzona w 1928 roku. Pat podążyła śladami ojca, pojawiając się w kilku jego produkcjach, co świadczy o artystycznych predyspozycjach rodzinnych.
Kariera zawodowa Alfreda Hitchcocka
Początki kariery Alfreda Hitchcocka w branży filmowej sięgają 1919 roku, kiedy to rozpoczął pracę jako projektant plansz z napisami dla wytwórni Famous Players-Lasky. Jego debiut reżyserski nastąpił w 1925 roku z brytyjsko-niemieckim niemy filmem „The Pleasure Garden”. Prawdziwy przełom i uznanie przyniosła mu jednak produkcja „Lokatora” z 1927 roku, która nie tylko ukształtowała gatunek thrillera, ale również ugruntowała jego pozycję jako wizjonera kina. Hitchcock był również pionierem w dziedzinie dźwięku w kinie; w 1929 roku wyreżyserował film „Szantaż” (Blackmail), który zapisał się w historii jako pierwszy brytyjski film dźwiękowy. Przed emigracją do Stanów Zjednoczonych stworzył jeszcze dwa arcydzieła brytyjskiego kina: „39 kroków” z 1935 roku oraz „Starsza pani znika” z 1938 roku, uznawane za kamienie milowe gatunku.
W 1939 roku, jako uznany twórca, Alfred Hitchcock został zaproszony do Hollywood przez producenta Davida O. Selznicka. Rozpoczął się okres jego „złotej ery” w amerykańskim kinie, obejmujący lata 40. i 50. XX wieku. W tym czasie powstały takie hity jak „Rebeka” (1940), „Cień wątpliwości” (1943) czy „Osławiona” (1946). W tym okresie współpracował z największymi gwiazdami tamtych czasów, tworząc filmy, które na stałe wpisały się w historię kina. Poza kinem fabularnym, Alfred Hitchcock osiągnął szczyt popularności telewizyjnej w latach 1955–1965, stając się ikoną popkultury jako gospodarz i producent niezwykle popularnej antologii „Alfred Hitchcock przedstawia”. Jego charakterystyczna sylwetka i czarny humor stały się rozpoznawalne na całym świecie, cementując jego status jako mistrza suspensu.
Chronologia kariery Alfreda Hitchcocka
- 1919: Początek kariery jako projektant plansz z napisami dla wytwórni Famous Players-Lasky.
- 1925: Debiut reżyserski z filmem „The Pleasure Garden”.
- 1927: Pierwszy znaczący sukces z filmem „Lokator”, który ukształtował gatunek thrillera.
- 1929: Reżyseria „Szantażu” (Blackmail) – pierwszego brytyjskiego filmu dźwiękowego.
- 1935: Stworzenie arcydzieła brytyjskiego kina – „39 kroków”.
- 1938: Kolejny brytyjski klasyk – „Starsza pani znika”.
- 1939: Przeprowadzka do Hollywood na zaproszenie Davida O. Selznicka.
- Lata 40. i 50.: „Złota era Hollywood” z hitami takimi jak „Rebeka” (1940), „Cień wątpliwości” (1943), „Osławiona” (1946).
- 1955–1965: Ikona popkultury jako gospodarz i producent „Alfred Hitchcock przedstawia”.
Nagrody i osiągnięcia Alfreda Hitchcocka
Chociaż filmy Alfreda Hitchcocka były niezwykle cenione i zdobyły łącznie 46 nominacji do Oscara, a sześć z nich otrzymało statuetki (w tym „Rebeka” za Najlepszy Film w 1940 roku), sam reżyser nigdy nie otrzymał Oscara dla Najlepszego Reżysera, mimo pięciu indywidualnych nominacji. Niemniej jednak, jego wkład w sztukę filmową został doceniony na najwyższych szczeblach branży. W 1971 roku otrzymał prestiżowe członkostwo BAFTA (Fellowship), a w 1979 roku Amerykański Instytut Filmowy (AFI) uhonorował go nagrodą za całokształt twórczości (Life Achievement Award).
Uznanie dla jego twórczości potwierdzają również rankingi filmowe. W 2012 roku film „Zawrót głowy” (Vertigo) zajął pierwsze miejsce w prestiżowym plebiscycie Brytyjskiego Instytutu Filmowego, detronizując tym samym „Obywatela Kane’a” jako najlepszy film w historii kina. Jego dziedzictwo narodowe jest również podkreślone przez fakt, że do 2021 roku aż dziewięć jego filmów zostało wybranych do ochrony w amerykańskim Narodowym Rejestrze Filmowym, co świadczy o ich niezaprzeczalnym znaczeniu kulturowym i historycznym.
Nagrody i wyróżnienia
| Nagroda/Wyróżnienie | Rok | Opis |
|---|---|---|
| Członkostwo BAFTA (Fellowship) | 1971 | Prestiżowe wyróżnienie przyznawane przez Brytyjską Akademię Sztuk Filmowych i Telewizyjnych. |
| Nagroda za całokształt twórczości (AFI Life Achievement Award) | 1979 | Uhonorowanie przez Amerykański Instytut Filmowy za wybitny wkład w kino. |
| Pierwsze miejsce w rankingu BFI dla „Zawrotu głowy” | 2012 | Film „Zawrót głowy” uznany za najlepszy film w historii kina w plebiscycie Brytyjskiego Instytutu Filmowego. |
| Włączenie do Narodowego Rejestru Filmowego | do 2021 | Dziewięć filmów Hitchcocka zostało wybranych do ochrony ze względu na znaczenie kulturowe i historyczne. |
Zdrowie i traumy Alfreda Hitchcocka
Doświadczenia z dzieciństwa i młodości wywarły znaczący wpływ na psychikę i twórczość Alfreda Hitchcocka. Już w wieku pięciu lat, na prośbę ojca, został zamknięty na kilka minut w celi policyjnej jako kara. To traumatyczne przeżycie wywołało u niego dożywotni lęk przed stróżami prawa, a nawet sprawiło, że bał się samodzielnie prowadzić samochód. Kolejnym ważnym doświadczeniem była nauka w St Ignatius College, gdzie doświadczał kar cielesnych. Traumatyczne oczekiwanie na karę pod koniec dnia szkolnego ukształtowało jego filmowe rozumienie strachu i napięcia, które później tak mistrzowsko przenosił na ekran.
W wieku 15 lat, w 1914 roku, Alfred Hitchcock stracił ojca. William Edgar Hitchcock zmarł z powodu rozedmy płuc i chorób nerek. Ta wczesna strata zmusiła młodego Alfreda do szybkiego podjęcia pracy zarobkowej, co niewątpliwie wpłynęło na jego determinację i ambicję w dalszej karierze.
Warto wiedzieć: Fobia przed policją, którą Hitchcock nabył w dzieciństwie, oraz doświadczenia związane z karami cielesnymi w szkole, miały głęboki wpływ na jego sposób przedstawiania strachu i napięcia w filmach.
Ciekawostki z życia Alfreda Hitchcocka
Zanim Alfred Hitchcock rozpoczął karierę w świecie filmu, zdobywał wykształcenie techniczne. Studiował mechanikę, elektryczność, akustykę i nawigację, co później okazało się nieocenione w jego nowatorskim podejściu do techniki filmowej. Jego pasja do transportu była równie silna; ulubionym przedmiotem była geografia. Potrafił wyrecytować wszystkie przystanki Orient Expressu i miał wręcz obsesję na punkcie rozkładów jazdy londyńskich tramwajów. Ta fascynacja znalazła odzwierciedlenie w jego filmach, które często wykorzystywały motywy podróży i złożone sieci powiązań.
Jedną z oryginalnych cech jego pracy na planie była skłonność do używania nazw pętli tramwajowych do oznaczania numerów scen na klapsie. Na przykład, widząc „Scenę 23”, szeptał „Woodford”, co było nazwą przystanku końcowego linii 23. Stał się również sławny ze swoich krótkich, często zabawnych występów gościnnych, czyli tzw. cameo, w niemal każdym swoim filmie. Te dyskretne pojawienia się na ekranie stały się swoistą zabawą dla widzów, którzy z wypiekami na twarzy próbowali go odnaleźć w kadrze. Jego pierwszą poważną posadą, zanim jeszcze na dobre związał się z kinem, była praca urzędnika technicznego w firmie Henley Telegraph and Cable Company, co stanowiło solidny fundament dla jego późniejszych technicznych innowacji w filmie.
Alfred Hitchcock, mistrz budowania napięcia i innowator kina, na zawsze odcisnął swoje piętno na historii sztuki filmowej. Jego umiejętność przekształcania osobistych lęków i doświadczeń w uniwersalne opowieści o ludzkiej psychice sprawia, że jego dzieła pozostają aktualne i fascynujące dla kolejnych pokoleń widzów i twórców.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Alfred_Hitchcock
